Stan bazy turystycznej 
na terenie miasta i gminy Busko-Zdrój

Materiały zostały dostarczone przez Dział Promocji 
Urzędu Miasta i Gminy w Busku Zdroju

Ruch turystyczny na terenie miasta i gminy Busko-Zdrój odbywa się głównie w zakresie turystyki leczniczej – uzdrowiskowej, a także turystyki rekreacyjnej i aktywnej oraz agroturystyki. Podstawowe znaczenie ma turystyka lecznicza – uzdrowiskowa, której rozwój wynika z istnienia naturalnych tworzyw leczniczych - wód siarczano-słonych, borowiny, którymi skutecznie od ponad 160 lat leczone są schorzenia narządów ruchu, reumatyczne, neurologiczne, układu krążenia, dermatologiczne. Natomiast uzupełniającymi formami turystyki są turystyka rekreacyjna i aktywna oraz agroturystyka.

Podstawy prawne
Funkcjonowanie uzdrowisk i świadczenie usług leczniczych regulują: 
- Ustawa o uzdrowiskach i lecznictwie uzdrowiskowym z 17.06.1966r. 
- Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 21.07.1967r. 
- Polska Norma PN-91/Z-11000 pt. Uzdrowiska, podział, nazwy, określenia i wymagania ogólne. 
Z tytułu Ustawy o uzdrowiskach i Zarządzenia Ministra ZiOS z 1967r. - art. 7 wynika obowiązek uzyskania zezwolenia naczelnego lekarza uzdrowiska na prowadzenie zakładu lecznictwa uzdrowiskowego i uzyskania wpisu do rejestru ewidencji UMiG. 
Świadczenie usług turystycznych, usług hotelarskich i innych organizowane jest na podstawie ustawy o usługach turystycznych z 29.08.1997r. Działalność w zakresie świadczenia usług turystycznych wymaga uzyskania zezwolenia wojewody i wpisu do rejestru zezwoleń, zaś w zakresie usług hotelarskich. W związku z wejściem w życie dn. 20.08.1999r. aktów wykonawczych do ustawy o usługach turystycznych wynika obowiązek prowadzenia przez Burmistrza Miasta i Gminy ewidencji "obiektów innych" niż hotelarskie np. pokoje gościnne, domy wypoczynkowe itp. 

Infrastruktura turystyczna i jej wykorzystanie dla potrzeb ruchu turystycznego
Bazę uzdrowiskowo-sanatoryjną stanowi 5 obiektów posiadających łącznie 1846 łóżek:
1. Uzdrowisko Busko-Zdrój S.A. - od 01.01.1999r. spółka prawa handlowego, jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, w jego skład wchodzą następujące obiekty: Szpital Uzdrowiskowy "Krystyna" - 320 łóżek, Szpital Uzdrowiskowy "Oblęgorek" - 45, Sanatorium "Marconi" - 160, "Mikołaj" - 86, "Bristol" - 57, Sanatorium "Willa Zielona"- 34, Szpital "Górka" - 164;
2. Sanatorium "Włókniarz" - zarejestrowany w Sądzie Rejonowym w Kielcach jako niepubliczny zakład opieki zdrowotnej - 450; 
3. Sanatorium "Nida-Zdrój" - z dniem 01.02.1999r. przekształcony w spółkę z o.o. zarejestrowany w Sądzie Rej. w Kielcach jako niepubliczny zakład opieki zdrowotnej - 190;
4. 21 Wojskowy Szpital Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjny - samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej na podst. Zarządzenia MON Nr 43 z dn. 07.10.1998r. zarejestrowany w Sadzie Rej. w Kielcach Nr Rej. PZOZ-41/98 - 210 miejsc;
5. Sanatorium Uzdrowiskowe "Rafał" - zarejestrowany w dn. 23.11.1998r. pod nr 0157/0001 w Urzędzie Wojewódzkim w Kielcach jako niepubliczny zakład opieki zdrowotnej - 140.
Dodatkowo wymienić należy obiekty pełniące czasowo funkcje
sanatoryjne zarejestrowane na wniosek Uzdrowiska B-Z S.A. - łącznie 210 łóżek:
1. Sanatorium "Astoria"
2. Sanatorium "Maciej"
3. Sanatorium "Willa Słowacki"
4. Sanatorium "Willa Zielona"
Ogółem buskie sanatoria dysponują 2056 łóżkami, rocznie przyjmują ponad 50000 kuracjuszy, w tym ponad 19500 korzystających z formy leczenia ambulatoryjnego. Goście zagraniczni stanowili w 1999r. grupę w liczbie 435 osób. 

Baza noclegowa
W ostatnich latach znacznie wzrosła liczba kuracjuszy korzystających z formy leczenia ambulatoryjnego. Spowodowało to wzrost liczby podmiotów prowadzących usługi noclegowe:/pensjonaty, wille, pokoje gościnne, kwatery prywatne/  są zrzeszone w Buskim Stowarzyszeniu Gospodarczym i działają za pośrednictwem Centralnego Biuro Skierowań "ZDRÓJ"/  http://cbs.busko.pl  /.

Liczba tych obiektów wg ewidencji UMiG wynosi ok. 80 podmiotów z ok. 500 miejscami noclegowymi. Ponadto ok. 300 miejsc noclegowych zapewniają obiekty świadczące typowe usługi hotelarskie, są to: 

Hotel "Pod Świerkiem", 

Hotel "Gromada-Radek", 

Motel "Panama". 

Ogółem na terenie miasta i gminy prowadzone są obiekty na ok.800 miejsc noclegowych.

Agroturystyka
Od 1998 r. działalność agroturystyczna rozwija się bardzo dynamicznie. Z dn. 29.05.1998r. zostało zarejestrowane w Sądzie Rejonowym w Kielcach Buskie Stowarzyszenie Agroturystyczne "Relaks" wychodzące działalnością poza teren gminy. Obecnie skupia 21 gospodarstw w miejscowościach Radzanów, Szczeglin, Miernów, Chroberz, Skrobaczów, Siesławice, Grodowice, Kotki-Budy, Janina, Skotniki Duże, Stopnica, Wolica, Niziny. Gospodarstwa posiadają łącznie 120 miejsc noclegowych

Baza gastronomiczna
Na terenie miasta i gminy Busko-Zdrój działa 79 zarejestrowanych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie usług gastronomicznych - restauracji, kawiarni, małej gastronomii. 
Ponadto obiekty uzdrowiskowo-sanatoryjne dysponują własną baza gastronomiczną (stołówki, kawiarnie). 


Biura turystyczne 
Obsługą ruchu turystycznego na terenie miasta i gminy zajmują się buskie biura podróży. Na terenie miasta i gminy Busko-Zdrój na podstawie zezwolenia i wpisu do ewidencji w Urzędzie Wojewódzkim zgodnie z ustawą o usł. turystycznych działa 4 biura podróży. 
Usługi te świadczą następujące podmioty: 
1) Agencja Turystyczna "Tramp"- (organizator wycieczek krajowych )
2) Agencja Turystyczna "Dal" PTTK - koncesja Nr Rej. 0055 (organizator wycieczek krajowych, krajoznawczych po Ponidziu)
3) Biuro Turystyczne "Ponidzie" - ( organizator wycieczek krajowych i zagranicznych)
4) Biuro Turystyczne L'TOUR - (organizator wycieczek krajowych zagranicznych).
W zakresie organizacji imprez turystycznych sanatoria współpracują z biurami: "DAL" i "TRAMP". Dla kuracjuszy organizowane są wycieczki piesze i rowerowe 3 wyznaczonymi szlakami, spacery po Busku i Parku Zdrojowym prowadzone przez przewodników, wycieczki krajoznawcze po Ponidziu, a także wycieczki autokarowe 1-, 2-dniowe w Góry Świętokrzyskie, do Sandomierza, Łańcuta, Krakowa, Wieliczki, Częstochowy. 
Organizowane są również wyjazdy dla dzieci oraz zakładów pracy. 

Infrastruktura sportowo-rekreacyjna i kulturalna.
Na bazę rekreacyjno-sportową składają się m.in. obiekty Powiatowego Ośrodka Sportowego z licznymi boiskami, bieżnią lekkoatletyczną i widownia na 500 osób. W Parku Zdrojowym funkcjonują korty tenisowe. Kryte baseny posiadają sanatoria - "Krystyna", "Włókniarz", Szpital Dziecięcy "Górka", 21 Szpital Wojskowy. W pobliżu Buska znajduje się ośrodek hipoterapii.

W miejscowości Radzanów 4 km od Buska-Zdroju znajdują się zbiorniki wodne do pływania i do łowienia ryb.

Rozwojowi turystyki pieszej i rowerowej sprzyjają 3 oznakowane szlaki turystyczne.
Atrakcje kulturalne zapewniają Buskie Centrum Kultury, w skład którego wchodzą: Dom Kultury, kino "Zdrój", Biblioteka Publiczna MiG wraz z filiami. Działalność wystawienniczą prowadzi Biuro Wystaw Artystycznych Galeria Sztuki "Zielona". Atrakcją pobytów w Busku-Zdroju są imprezy kulturalne, m.in. Międzynarodowy Festiwal Muzyczny im. K. Jamroz, Buskie Spotkania z Folklorem, Jarmark Floriański. 

W aspekcie przekształcania obszarów wiejskich na inne rodzaje działalności gospodarczej jednym z elementów będzie rozwój działalności turystycznej i agroturystycznej. Nasza gmina nie posiada szczególnych obiektów o dużej atrakcyjności turystycznej. Niektóre obszary gminy posiadają naturalne warunki do działalności agroturystycznej takie jak rejon wsi Kołaczkowice, Radzanów, Las Winiarski, Służów, Młyny, Skotniki Duże. W celu rozwoju tych terenów na ten cel konieczne jest:
- wykonanie wodociągów,
- wykonanie kanalizacji,
- modernizacja dróg.
Na terenie całej gminy należałoby zbudować ścieżki rowerowe na bazie istniejących dróg gminnych mniej uczęszczanych a prowadzących przez ciekawe krajobrazowo miejsca. Istniejące szlaki turystyczne piesze są wytyczone i przebiegają przez ciekawe krajobrazowo tereny tj. 
- Szlak czerwony z Buska poprzez Owczary, Pęczelice, Skotniki Małe do Solca Zdroju.
- Szlak zielony z Buska poprzez Szaniec, Zwierzyniec, Elżbiecin, Zbrodzice, Widuchowa, Żerniki Górne, Szczaworyż, Błoniec, Nową Wieś.
- Szlak niebieski z Pińczowa przez Grochowiska, Wełecz, Oleszki, Biniątki.
Plan zagospodarowania przestrzennego gminy Busko Zdrój przewiduje tereny przeznaczone na cele turystyczne:
- Miejscowość Budy (8 UT i 9 UT) tereny prywatne.
- Miejscowość Radzanów. W Radzanowie wybudowano 3 zbiorniki wodne o pow. 23 ha. Zaprojektowano czwarty zbiornik wodny o pow. 3,0 ha.
Do zainwestowania są dwa obszary.
1. Od strony Skotnik o pow. 6 ha z przeznaczeniem na działki indywidualne i ewentualnie działki z przeznaczeniem na kompleksowe prowadzenie usług oraz parkingów.
2. Od strony Owczar o pow. 3 ha z przeznaczeniem na zabudowę hotelem lub innego rodzaju obiektem usługowym.
3. Pozostałe tereny w otoczeniu zbiornika stanowią własność prywatną.
Rozwój usług agroturystycznych uwarunkowany jest polepszeniem infrastruktury technicznej w miejscowościach o potencjalnych możliwościach agroturystycznych. Na cele infrastruktury technicznej będzie istniała możliwość otrzymania środków z funduszy przedakcesyjnych UE z programów SAPARD i PHARE 2.

Nasza gmina należała do Turystycznego Związku Gmin Świętokrzyskich, gdzie koszty naszego uczestnictwa wynosiły około 10500 złotych. 
Obecnie mamy propozycję uczestnictwa w Regionalnej Organizacji Turystycznej woj. Świętokrzyskiego, a koszty przystąpienia do tej organizacji wyniosą około 6000 zł rocznie (0,02% budżetu). Poprzez tą organizację istnieje możliwość uzyskania pomocy w pozyskiwaniu środków pomocowych z UE, dofinansowania z budżetu Państwa na częściowe pokrycie kosztów wystaw krajowych i zagranicznych, wszelkiego rodzaju publikacji oraz na rozwój infrastruktury turystycznej.

Dla rozwoju turystyki ważne jest przygotowanie i następnie realizowanie programu działań promocyjnych. Program ten przewiduje szeroką współpracę gminy z podmiotami uzdrowiskowymi, w ramach której znalazły się m.in. wspólny udział w targach i wystawach krajowych i zagranicznych, wydawanie wspólnie publikacji promocyjnych. W ubiegłym roku gmina uzdrowiskowa Busko-Zdrój uczestniczyła w 6 targach krajowych - w Olsztynie, Kielcach, Katowicach, Warszawie, Poznaniu, Krakowie i 1 zagranicznych w Brukseli. 

Do tej pory wzięliśmy udział w 3 imprezach turystycznych w kraju i 2 zagranicznych - w Brukseli i Berlinie. Istotnym elementem promocji są kontakty z prasą i mediami. Na terenie lokalnym kontakty te odbywają się poprzez cotygodniowe artykuły informacyjno-promocyjne w "Tygodniku Ponidzia", a ponadto korzystanie z prasy regionalnej i ogólnopolskiej oraz czasopism branżowych. Promocja prowadzona jest również poprzez opracowywanie i wydawanie publikacji, folderów, albumów, wydawnictw okazjonalnych, gadżetów, upominków. Do celów promocyjnych wykorzystywane są również takie środki jak internet, telewizja (film), płyty CD. Podejmowane są próby nawiązywania kontaktów partnerskich z zagranicznymi gminami. 

Warto wiedzieć:

Struktura administracyjna
 poszczególnych wydziałów Urzędu Miasta i Gminy w Busku Zdroju.

Statut Miasta i Gminy
Busko Zdrój

Stan bazy turystycznej
na terenie miasta i gminy Busko Zdrój