|
Feliks Rzewuski jako założyciel
uzdrowiska
Od ulicy 1 Maja do ulicy Dr Starkiewicza, obok sanatorium "Krystyna" i "Nida" oraz 21 Szpitala Uzdrowiskowego, biegnie ulica, która od początku lat siedemdziesiątych nosi imię generała Feliksa Rzewuskiego - uznanego za założyciela Uzdrowisko Busko. Nazwa tej ulicy jest hołdem pamięci dla człowieka , któremu Busko wiele zawdzięcza, a o którym niewiele wiadomości przetrwało do naszych czasów.
Od XII wieku Busko było własnością zgromadzenia zakonnego norbertanek krakowskich. W 1819 roku nastąpiła kasacja klasztoru norbertanek i Busko stało się miastem rządowym. Po pożarze miasta w 1820 roku dzierżawcą buskich dóbr został generał Feliks Rzewuski, który cierpiąc na reumatyzm, próbował kuracji u miejscowego lekarza Jana Winterfelda, stosującego od 1808 roku leczenie wodami buskimi.
Feliks Rzewuski przystosował budynek poklasztorny (wzniesiony w latach 1720-1730, obecnie były budynek Sądu Rejonowego) dla potrzeb kuracjuszy. Obok niego założył "ogród spacerowy" pełen drzew, klombów, krzewów (obecnie ulice: Staszica, Sądowa , Oś. Legionów Polskich) oraz zbudował pijalnię wód mineralnych. Budynek pijalni usytuowany był w miejscu dzisiejszego osiedla mieszkaniowego przy ulicy Sądowej. Beczki i wanny kąpielowe zainstalowano również w budynku w narożu obecnego Placu Zwycięstwa i alei Mickiewicza. Od 1824 roku rozpoczęto leczenie wodami mineralnymi, a w 1828 roku Busko znane już było jako uzdrowisko.
Feliks Rzewuski dążył do zbudowania w Busku uzdrowiska z prawdziwego zdarzenia. Do realizacji tego zamiaru potrzebne były pieniądze, a zyski od małej liczby kuracjuszy były niewielkie (w 1828 roku leczyło się 202 kuracjuszy, a w 1833 roku 1040). W 1823 roku Feliks Rzewuski będący już radcą miejskim, wydzierżawił od Rady Miejskiej propinację miejską (prawo do produkcji i sprzedaży trunków). Zyski z propinacji pozwoliły Rzewuskiemu na budowę gmachu zdrojowego tzw. Łazienek. W 1824 roku Feliks Rzewuski zlecił budowę Łazienek polskiemu architektowi pochodzenia włoskiego Henrykowi Marconiemu, budowniczemu Pałacu Paca, kościoła św. Karala Boromeusza, Hotelu Europejskiego i Wodozbioru w Ogrodzie Saskim w Warszawie oraz pałacu Wielopolskich w
Chrobrzu.
Założenie parku Rzewuski powierzył znanemu ogrodnikowi Ignacemu Hanuszowi. W 1830 roku na zlecenie Rzewuskiego dokonano analizy chemicznej buskich wód mineralnych, potwierdzając tym, że wody te posiadają wysokie wartości lecznicze. Równocześnie z budową Łazienek i parku zdrojowego, Rzewuski czynił starania u władz o zgodę na otwarcie uzdrowiska, co nie było łatwe, gdyż carat nie chciał mieć konkurencji dla uzdrowisk czarnomorskich. Otwarcie uzdrowiska nastąpiło 1 czerwca 1836 roku. Leczenie kuracjuszy przeniesiono z centrum z centrum miasta do Zdroju, gdzie w pięknym krajobrazowym parku, urządzonym w stylu romantycznym, oddano do użytku nowy gmach Łazienek w stylu neoklasycznym. Był to zespół budynków uformowany na rzucie litery "T", zaprojektowany na wzór rzymskich budowli publicznych , złożony z wysokiego korpusu i dwóch parterowych skrzydeł (łazienek kąpielowych).
Założenie uzdrowiska wpłynęło na rozwój miasta Wybudowano w mieście wiele nowych domów mieszkalnych. Obok parku Zdrojowego zaczęły powstawać budynki willowe i sanatoryjne, co dało początek dzielnicy miasta zwanej "Zdrój". Liczba kuracjuszy zaczęła wzrastać z roku na rok. W latach 1833-1836 Feliks Rzewuski popadł w zatarg z miejscowymi władzami, które oskarżył o nadużycie i pijaństwo. W 1836 roku Feliks Rzewuski zrezygnował z dzierżawy propinacji miejskiej, a eksploatację źródeł wód mineralnych wydzierżawił spółce warszawskich kapitalistów.
Gen. Feliks Rzewuski zmarł 15 października 1841 roku i został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu obok kościoła świętego Leonarda przy obecnej ulicy Bohaterów Warszawy.
Pod koniec 1999 roku dzięki dyrekcji Państwowego Uzdrowiska Busko na grobie rodziny Rzewuskich stanął obelisk , którego czołową ścianę stanowi płyta nagrobna z dawnego grobowca.
|
